یونسکو (بیرلشمیش میلّتلر تحصیل، علم و مدنیت تشکیلاتی) دسامبر آیینی تورک دیلینین بین‌الخالق گونو اعلام ائتدی. بۇ تاریخی قرار، تورک خالقلاری اۆچون بؤیوک اهمیت داشیییر و تورک دیلینین دونیا مدنیتیندهکی یئرینی وورغولاییر.

📜 قرارین تاریخی

یونسکو، ۲۰۲۴-جو ایلده قبوْل ائتدیی قرارلا، هر ایلین دسامبر آیینین ۱۲-سینی تورک دیلینین گونو کیمی تانیدی. بۇ تاریخ، تورک دیلینین دونیا دیللری آراسیندا ان قدیم و غنی دیللردن بیری اولدوغونو بیر داها تانیماق اۆچون سئچیلیب.

قرار، تورک دؤولتلرینین اورتاق تئشببۆسو ایله یونسکویا تقدیم ائدیلمیش و گئنیش دَستک تاپمیشدیر. بۇ، تورک دونیاسینین دیپلوماتیک و مدنی امکداشلیغیندا اهمیتلی بیر مرحلهدیر.

🌍 نییه بو قرار اهمیتلیدیر؟

• تورک دیلینین تانیتماسی: تورک دیلی ۲۰۰ میلیوندان چوخ اینسانین آنادیلی‌سیدیر و بۇ قرار اونون دونیا میقیاسیندا تانیلماسینا کؤمک ائدیر.
• مدنی میراث: تورک دیلی غنی ادبیاتی، شئرلری، ناغیل‌لاری و تاریخی ایله دونیا مدنیت میراثینین اهمیتلی بیر حیصه‌سیدیر.
• تورک دؤولتلری آراسیندا بیرلیک: بۇ قرار تورک دؤولتلرینی بیر آرایا گتیرن اورتاق بیر دَیر کیمی ده یئرلشیر.

🎉 دسامبرین ۱۲-سی نجه قئید اولونور؟

تورک دؤولتلری، هر ایل بۇ گونو مدنی پروقاملار، کونفئرانس‌لار، شئر دینلهمه‌لری و دیل سمینارلاری ایله قئید ائدیرلر. آذربایجان، تورکیه، قازاقیستان، قیرغیزیستان، اؤزبکیستان و تورکمنیستاندا بۇ گون رسمی مراسیملرله قارشیلانیر.

همچنین، بۇ گون موناسیبتیله تورک دیلینده کیتاب اوخوماگا تئشویک، شئر مسابقه‌لری و دیل نوماییشلری کئچیریلیر.

💬 یونسکو رهبرلرینین پیامی

یونسکو ژنرال دایرئکتورو بۇ موناسیبتله دئدی: "Türk dili bəşəriyyətin ortaq sərvətidir. Bu dili qorumaq və inkişaf etdirmək, mədəni müxtəlifliyi qorumaq vacibdir."

تورک دؤولتلری تشکیلاتینین باش کاتیبی ده بۇ قراری «تورک دونیاسینین تاریخی ظفری» کیمی دَیَرلندیردی.

🔮 گله‌جک پروژه‌لر

بۇ قراریندا آرادان، تورک دؤولتلری اورتاق دیل سیمپوزیوملاری، تورک دیلی میلّی کورس‌لاری و تورکجه یاییلماسی پروژه‌لرینی گئنیشلندیرمه‌یی پلانلاییرلار.

همچنین، تورک دیلینین سایلی رقمی پلاتفورم‌لاردا داها چوک یئر آلماسی اۆچون لاییحه‌لر حاضیرلانیر.

دیل میلّتین جانیدیر. تورک دیلی یاشاییر، یاشایاجاق.

UNESCO (Birləşmiş Millətlər Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı) dekabr ayını Türk dilinin beynəlxalq günü elan etdi. Bu tarixi qərar, Türk xalqları üçün böyük əhəmiyyət daşıyır və Türk dilinin dünya mədəniyyətindəki yerini vurğulayır.

📜 Qərarın tarixi

UNESCO, 2024-cü ildə qəbul etdiyi qərarla, hər ilin dekabr ayının 12-sini Türk dilinin günü kimi tanıdı. Bu tarix, Türk dilinin dünya dilləri arasında ən qədim və zəngin dillərdən biri olduğunu bir daha tanımaq üçün seçilib.

Qərar, Türk dövlətlərinin ortaq təşəbbüsü ilə UNESCO-ya təqdim edilmiş və geniş dəstək tapmışdır. Bu, Türk dünyasının diplomatik və mədəni əməkdaşlığında əhəmiyyətli bir mərhələdir.

🌍 Niyə bu qərar vacibdir?

• Türk dilinin tanıdılması: Türk dili 200 milyondan çox insanın ana dilidir və bu qərar onun dünya miqyasında tanınmasına kömək edir.
• Mədəni irs: Türk dili zəngin ədəbiyyatı, şeirləri, nağılları və tarixi ilə dünya mədəniyyət irsinin vacib bir hissəsidir.
• Türk dövlətləri arasında birlik: Bu qərar Türk dövlətlərini bir araya gətirən ortaq bir dəyər kimi də yer alır.

🎉 Dekabrın 12-si necə qeyd olunur?

Türk dövlətləri, hər il bu günü mədəni proqramlar, konfranslar, şeir dinləmələri və dil seminarları ilə qeyd edirlər. Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan və Türkmənistanda bu gün rəsmi mərasimlərlə qarşılanır.

Həmçinin, bu gün münasibətilə türk dilində kitab oxumağa təşviq, şeir müsabiqələri və dil nümayişləri keçirilir.

💬 UNESCO rəhbərlərinin mesajı

UNESCO-nun baş direktoru bu münasibətlə dedi: "Türk dili, bəşəriyyətin ortaq sərvətidir. Bu dilin qorunması və inkişafı, mədəni müxtəlifliyin qorunması üçün vacibdir."

Türk Dövlətləri Təşkilatının baş katibi də bu qərarı «Türk dünyasının tarixi zəfəri» kimi dəyərləndirdi.

🔮 Gələcək layihələr

Bu qərardan sonra, Türk dövlətləri ortaq dil simpoziumları, Türk dili milli kursları və türk dilinin yayılması layihələrini genişləndirməyi planlaşdırırlar.

Həmçinin, türk dilinin rəqəmsal platformalarda daha çox yer alması üçün layihələr hazırlanır.

Dil millətin canıdır. Türk dili yaşayır, yaşayacaq.

UNESCO (Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü) Aralık ayını Türk dilinin uluslararası günü ilan etti. Bu tarihi karar, Türk halkları için büyük önem taşıyor ve Türk dilinin dünya kültüründeki yerini vurguluyor.

📜 Kararın tarihi

UNESCO, 2024 yılında kabul ettiği kararla, her yılın Aralık ayının 12'sini Türk dilinin günü olarak tanıdı. Bu tarih, Türk dilinin dünya dilleri arasında en eski ve zengin dillerden biri olduğunu bir kez daha tanımak için seçildi.

Karar, Türk devletlerinin ortak girişimiyle UNESCO'ya sunulmuş ve geniş destek bulmuştur. Bu, Türk dünyasının diplomatik ve kültürel işbirliğinde önemli bir aşamadır.

🌍 Bu karar neden önemli?

• Türk dilinin tanıtılması: Türk dili 200 milyondan fazla insanın ana dilidir ve bu karar onun dünya çapında tanınmasına yardımcı olur.
• Kültürel miras: Türk dili, zengin edebiyatı, şiirleri, masalları ve tarihiyle dünya kültür mirasının önemli bir parçasıdır.
• Türk devletleri arasında birlik: Bu karar, Türk devletlerini bir araya getiren ortak bir değer olarak da yer alıyor.

🎉 12 Aralık nasıl kutlanır?

Türk devletleri, her yıl bu günü kültürel programlar, konferanslar, şiir dinletileri ve dil seminerleri ile kutlarlar. Azerbaycan, Türkiye, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan'da bu gün resmi törenlerle karşılanır.

Ayrıca, bu gün vesilesiyle Türk dilinde kitap okumaya teşvik, şiir yarışmaları ve dil gösterileri düzenlenir.

💬 UNESCO yetkililerinin mesajı

UNESCO'nun genel direktörü bu vesileyle şunları söyledi: "Türk dili, insanlığın ortak mirasıdır. Bu dilin korunması ve geliştirilmesi, kültürel çeşitliliğin korunması için gereklidir."

Türk Devletleri Teşkilatı'nın genel sekreteri de bu kararı "Türk dünyasının tarihi zaferi" olarak değerlendirdi.

🔮 Gelecek projeler

Bu kararın ardından, Türk devletleri ortak dil sempozyumları, Türk dili ulusal kursları ve Türk dilinin yayılması projelerini genişletmeyi planlıyor.

Ayrıca, Türk dilinin dijital platformlarda daha fazla yer alması için projeler hazırlanıyor.

Dil milletin canıdır. Türk dili yaşıyor, yaşayacak.